Kowal

ZIMECKI JÓZEF (1914-1993), współzałożyciel Polskiej Partii Socjalistycznej w Kowalu, radny Miejskiej Rady Narodowej w Kowalu, działacz spółdzielczy i pożarniczy, członek strażackiej orkiestry dętej, autor "Monografii miasta Kowala i jego okolicy".

Urodził się 14 III 1914 r. w Kowalu pow. włocławski z ojca Leona i matki Anny z d. Chrobocińska. Lata dziecinne nie były dla niego radosne, bo w domu rodzinnym nieraz gościła bieda. Oprócz niego było jeszcze czworo rodzeństwa, a zarobki ojca – mistrza murarskiego – nie zawsze wystarczały na życie. Matka jego była kobietą prostą, bez zawodu, ale często sięgała po książkę, rozczytując się głównie w poezji. To ona wszczepiła swojemu synowi Józefowi zamiłowanie do książki. Szkołę powszechną w Kowalu ukończył w 1928 r. i musiał pójść do pracy, żeby pomóc ojcu w utrzymaniu rodziny, jednak cały czas nosił się z zamiarem ukończenia wyższej szkoły. Po odbyciu nauki 20 VI 1935 r., otrzymał świadectwo ukończenia Gimnazjum Męskiego im. Księdza Jana Długosza we Włocławku.

W 1936 r. zaangażował się w powstanie w Kowalu komórki Polskiej Partii Socjlalistycznej, której był współzałożycielem. Jej działalność trwała do początku wojny. W pierwszych miesiącach trwania II wojny światowej walczył o poprawę bytu robotników, co spowodowało możliwość jego aresztowania przez hitlerowskie władze okupacyjne. W obawie przed represjami niemieckimi uciekł z Kowala, by cały okres wojny tułać się po wielu krajach Europy, m.in. w 1943 r. przebywał na terenach wschodnich byłego Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich i byłej Czechosłowacji. Tam też został aresztowany i trafił do ciężkiej pracy w Fürstenfeldbruck k. Monachium na terenie III Rzeszy. Jego najbliższa rodzina, żona Bogumiła, czworo dzieci i dwoje starych teściów zaraz po wybuchu wojny zostali wysiedleni najpierw do Grabkowa (ob. gm. Kowal), a następnie do Kozenina, pow. Opoczno. Do rodzinnego Kowala powrócili dopiero po zakończeniu działań wojennych w 1945 r.

Pod koniec 1945 r. powrócił również w rodzinne strony J. Zimecki. Zaraz też podjął pracę w Wojewódzkim Oddziale Związku Samopomocy Chłopskiej w Bydgoszczy na stanowisku wojewódzkiego inspektora zbytu zwierząt rzeźnych. Jednocześnie zaczął się dokształcać i w Bydgoszczy 22 X 1946 r. przed komisją egzaminacyjną przy Izbie Rzemieślniczej zdał egzamin z zakresu masarstwa i otrzymał tytuł mistrza rzeźnicko-wędliniarskiego. Pracując w Bydgoszczy, mógł się widzieć z rodziną tylko raz w tygodniu, dlatego też przeniósł się w październiku 1948 r. do pracy w Zakładach Mięsnych w Czerniewicach (5 km od Kowala), gdzie powierzono mu stanowisku kierownika ds. handlowych.

W latach 1963–1966, kierując się względami finansowymi, opuścił Kowal – by podjąć pracę na kierowniczym stanowisku w przemyśle mięsnym w Kołobrzegu. Tam też postanowił zmienić zawód i zapisał się na kurs prowadzony przez Izbę Rzemieślniczą w Koszalinie. Następnie złożył egzamin przed Państwową Komisją w Koszalinie i otrzymał świadectwo przyznające mu tytuł robotnika wykwalifikowanego w zawodzie betoniarz. Potem ukończył kurs wyższego stopnia; otrzymując świadectwo i tytuł czeladniczo-mistrzowski w zawodzie kamieniarza-lastrykarza. Wkrótce po tym oboje z żoną wrócili do Kowala opuszczając Kołobrzeg na zawsze. Do pracy w Zakładach Mięsnych w Czerniewicach powrócił na krótko. W 1966 r. otworzył własny zakład kamieniarski w Kowalu przy ul. Kołłątaja 4. Tam też trudnił się wyrobem elementów budowlanych i nagrobków.

Mając duszę społecznika, włączył się do pracy przy tworzeniu Gminnej Spółdzielni „Samopomoc Chłopska” w Kowalu. Jako jej współzałożyciel od 1945 r. piastował funkcję członka zarządu, a w latach 1969–1973 był członkiem Prezydium GS. Ponadto działał w różnych organizacjach społecznych i politycznych, takich jak: Towarzystwo Miłośników Kowala, PCK, PPS, PZPR, w których był wieloletnim wykładowcą. W latach 1969–1973 zasiadał w Miejskiej Radzie Narodowej w Kowalu oraz pracował społecznie na rzecz OSP w Kowalu. Do tej humanitarnej organizacji wstąpił 18 V 1938 r. Wcześniej, w 1935 r., grał w jej orkiestrze dętej. Pracując w Zakładach Mięsnych w Czerniewicach, należał do Zakładowej OSP i był tam członkiem zarządu. Na podobnej funkcji służył w kowalskiej jednostce OSP. Szerszy ogół mieszkańców z działalności kronikarskiej poznał go dopiero w 1990 r.

W miarę ustabilizowana sytuacja materialna, po uruchomieniu własnego zakładu, pozwoliła mu na realizację marzenia życia, jakim było opracowanie monografii Kowala. Wiele lat dociekań zaowocowały zebraniem dużej ilości materiałów. Z zaledwie ich części powstała „Monografia miasta Kowala i jego okolicy”, wyd. Kowal 1990 r. Ta licząca ponad 250 stron oraz wydana w nakładzie 520 egz. publikacja ukazała się w 1990 r. z okazji jubileuszu 800-lecia Kowala. Na jej kartach autor dokonał charakterystyki położenia geograficznego omawianego terenu, sięgnął do prehistorii oraz starych dziejów Kowala i okolic, zarysował działania wojenne na tym terenie, określił znaczenie Kowala dla okolicznych miejscowości, omówił życie społeczno-polityczne i kulturalne mieszkańców od średniowiecza do czasów zmian ustrojowych w 1990 r. Opracował także „Życiorysy starych rodów kujawskich, profesjonalistów starostwa kowalskiego”. Maszynopis przekazał do Biblioteki Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Jako człowiek prawy, o wysokiej kulturze osobistej, był godny szacunku i zaufania. Nade wszystko pokochał swoje miasto i dla niego poświęcił wszystkie swoje lata przed śmiercią, także w Towarzystwie Przyjaciół Kowala oraz Polskiego Czerwonego Krzyża.

Za działalność społeczną został uhonorowany: Złotym Krzyżem Zasługi w 1978 r., pamiątkowym Medalem „Z okazji stulecia Polskiego Ruchu Robotniczego” w 1983 r., Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski w 1985 r., Medalem im. Ludwika Waryńskiego w 1989 r. oraz Srebrnym w 1987 r. i Złotym w 1992 r. Medalem „Za Zasługi dla Pożarnictwa”. Ponadto w 2000 r. Rada Miasta Kowala nadała mu godność Zasłużony dla Miasta Kowala.

Józef Zimecki zmarł nagle 26 IX 1993 r. i został pochowany na cmentarzu parafialnym w Kowalu.

W 1935 r. ożenił się z Bogumiła Przybyłowską-Wojewódzką. Z tego związku urodzili się: Janina w 1937 r. z męża Nakonowska, pielęgniarka; Alina w 1938 r. z męża Jas, nauczycielka; Włodzimierz, stolarz, betoniarz i Mirosława z męża Szeląg, nauczycielka, artysta malarz.

Archiw. dom. A. Jas – córki, J. Ozimeckiego zam. w Kowalu; Jas A., Zimecki Józef, [w:] Kazimierz Wielki oraz niepospolici z Kowala i okolic, pod red. Z.J. Zasady i B. Ziółkowskiego, Włocławek-Kowal 2006, s. 260–261: J. Zimecki, Monografia miasta Kowala i jego okolicy, Kowal 1990, s. 2–4. Fot. ze zb. A. Jas.

ul. Piwna 24, 87-820 Kowal

tel. 054-2841-255, fax. 054-2842-231

e-mail: kowal@kowal.eu